Performans  Bir fiziksel aktivite sırasında,  o fiziksel aktivitenin gerektirdiği fizyolojik,  biyomekanik ve psikolojik verime “performans” adı verilir. Bu verimin yarışma sırasında ortaya koyulabilme düzeyi de performansın düzeyi hakkında bilgi verir.  Performansı oluşturan parametreler Performansı oluşturan parametreler Astrand ve Rodahl’a göre üç ana başlık altında toplanır. Bunlar; a) Enerji oluşumu (aerobik-anaerobik), b) Sinir-kas iletimi, c) Psikolojik faktörler (konsantrasyon, motivasyon) olarak sıralanırlar. Performansı etkileyen faktörler Performansı çeşitli faktörler etkiler. Bu faktörler öncelikle iç ve dış faktörler olmak üzere ikiye ayrılırlar. İç faktörler veya internal (kişisel) faktörler adı verilenler şunlardır: a) Antrenman düzeyi, b) Yaş, c) Cinsiyet. D) Fiziksel uygunluk e) Irksal faktörler, f) Stres düzeyi, g) Motivasyon durumu, h) Beslenme, ı) Ergonomik destekleyiciler, j) Sağlık durumu, k) İlaç kullanımı. Dış faktörler veya eksternal faktörler ise şunlardır: a) Yükselti,  b) Nem, c) Sıcaklık,  d) Zemin. Antrenman Hedeflenen sportif performansı elde etmek için bir program çerçevesinde, sportif performans parametrelerini (teknik, taktik, kondisyon) geliştirmeye dönük planlı ve bir sistem içinde yapılan çalışmaların tümüne antrenman adı verilmektedir. Egzersiz fizyolojisinde antrenman; vücuda yapılan tüm yüklenmelerde fonksiyonel ve morfolojiye uygunluk, yüklenmeler sonucu  organizmada bir değişikliğin meydana gelmesi ve sonuçta verim artışına neden olunma şeklinde de tanımlanmaktadır. Kısa bir tanım yapmak gerekirse, alıştırmalar yardımı ile sporcuların fiziksel, teknik, taktik, zihinsel, psikolojik ve motorsal hazırlığına antrenman denir.  Antrenmanın etkileri  Doğru ve sistemli yapılan bir antrenman ile tüm performans parametreleri  geliştirilebilir.  Antrenman enerji oluşum sistemi üzerinde olumlu etkilerde bulunur. Bu şekilde kardiyo-vasküler (kalp-damar) sistemi antrenman ile gelişerek sporcunun aerobik gücü arttırılır. Yorgunluğa karşı direnç artar.  Sinir-kas iletimi antrenmanla iyileştirilir. Kuvvet artırımı sağlanır. Koordinasyon, esneklik  gelişir. Hareketlilik ve beceri gibi özellikler, iyileştirilir. Ayrıca sporcunun, teknik, taktik, zihinsel ve psikolojik özellikleri de gelişir.  Özet olarak, antrenman ile sporcuların enerji oluşum sistemleri ve motorsal özellikleri geliştirilir.   Aerobik enerji oluşumuOrganizmanın oksijenli enerji oluşum sistemidir. Burada hücre düzeyinde kan aracılığı ile gelen oksijen,  enerji verici maddeleri yakar. İnsan organizması genelde aerobik yaşam (oksijenli ortamda) süren bir canlıdır.  Burada solunan hava akciğerde alveolleri (hava keseleri) doldurur. Alveollerin (hava keseleri) çevresi kapiller (kılcal) damarlarla örümcek ağı gibi örülüdür. Burada kılcal damarların içindeki kanda bulunan ve eritrositlere (alyuvarlar) kırmızı rengini veren bir demiroksit bileşimi olan hemoglobin,  alveollerin (hava keseleri) içindeki havada bulunan oksijenle difüzyon yolu (az yoğun ortamdan, çok yoğun ortama geçiş) ile birleşir ve oksihemoglobin yapar. Bu madde kan içinde kalbe gelir ve kalp onu hücre düzeyine kadar pompalar. Hücre düzeyinde hemoglobin karbondioksitle birleşip, oksijeni bırakır ve tekrar kalbe gelip, kirlenmiş kanın temizlenmesini sağlar. İşte burada hücre düzeyine gelen oksijen, enerji verici maddeleri öncelikle karbonhidrat (şekerler) yakar ve aerobik yolla (oksijenli yol) enerji (atp) oluşur.

Categories: Antrenman Bilgisi

Yorumlar